Owady Wykorzystywane w Produkcji Pasz i Żywności – Prawo, Chów, Choroby

Wykład poświęcony jest owadom paszowym oraz możliwościom ich wykorzystania w żywieniu zwierząt. Omówiono najważniejsze gatunki owadów wykorzystywanych w produkcji pasz, m.in. mucha czarna (Hermetia illucens), mucha domowa (Musca domestica), mącznik młynarek (Tenebrio molitor), pleśniakowiec lśniący (Alphitobius diaperinus) oraz wybrane gatunki świerszczy.

W prezentacji przedstawiono również podstawy prawne produkcji owadów paszowych w Unii Europejskiej, zasady ich chowu, wymagania higieniczne, ograniczenia dotyczące stosowanych substratów oraz najważniejsze choroby owadów hodowlanych.

Szczególna uwaga została poświęcona bezpieczeństwu pasz, bioasekuracji, chorobom bakteryjnym, wirusowym, grzybiczym i pasożytniczym, a także praktycznym możliwościom wykorzystania owadów jako alternatywnego źródła białka, tłuszczu i mikroelementów w żywieniu zwierząt. Wykład prowadzi dr hab. Jarosław Sobolewski, prof. UMK, lekarz weterynarii, pracownik Instytutu Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Dobrostan pszczół miodnych przez wiele lat oceniano głównie przez pryzmat wydajności pasieki, produkcji miodu czy przeżywalności rodzin. Współczesna wiedza pokazuje jednak, że to podejście jest niewystarczające.

Rodzina pszczela jest wyjątkowym superorganizmem, którego prawidłowe funkcjonowanie zależy nie tylko od zdrowia pojedynczych pszczół, ale również od zachowania naturalnej struktury społecznej, możliwości realizacji zachowań gatunkowych, jakości środowiska oraz właściwych praktyk pszczelarskich.

W najnowszych publikacjach przedstawiono współczesne spojrzenie na dobrostan pszczoły miodnej – od aspektów biologicznych i prawnych, po praktyczne metody jego oceny wykorzystywane w nowoczesnym pszczelarstwie i medycynie weterynaryjnej.

Zachęcam do lektury:

Welfare of the honey bee (Apis mellifera): legal, biological and practical perspectives https://www.medycynawet.edu.pl/…/072026/2026077146.pdf Metody oceny dobrostanu pszczoły miodnej https://zycie-weterynaryjne.pl/…/Metody-oceny…

Ochrona dobrostanu pszczół to nie tylko troska o owady. To także inwestycja w bezpieczeństwo żywnościowe, ochronę bioróżnorodności oraz przyszłość rolnictwa i całych ekosystemów.

Materiał powstał na podstawie przewodników dla lekarzy weterynarii dotyczących odrobaczania psów i kotów, skupiających się na pasożytach występujących w Europie. Przewodniki szczegółowo opisują cykle życiowe, diagnozowanie, objawy kliniczne oraz metody leczenia i zapobiegania inwazjom różnych gatunków robaków, w tym glist (Toxocara spp.), nicieni sercowych i podskórnych (Dirofilaria spp.), oraz różnych tasiemców (Echinococcus spp., Dipylidium caninum, Taenia spp.).

Oprócz zagrożeń dla zwierząt, duży nacisk kładziony jest na ochronę zdrowia publicznego poprzez informowanie właścicieli o ryzyku zarażenia odzwierzęcego i promowanie ścisłej higieny oraz regularnej profilaktyki przeciwpasożytniczej. Źródła te są adaptacją przewodnika ESCCAP, co podkreśla ich europejskie standardy i rekomendacje.

Materiał powstał na podstawie przewodnika ESCCAP (Europejskiej Rady Naukowej ds. Pasożytów u Zwierząt Towarzyszących) na temat grzybic skórnych u psów i kotów, w tym dermatofitozy i zapalenia skóry wywołanego przez Malassezia. Dokument szczegółowo omawia etiologię, diagnostykę i metody leczenia tych infekcji, podkreślając znaczenie zwalczania zakażeń i zapobiegania ich przenoszeniu w środowisku.

Przewodnik opisuje czynniki ryzyka związane ze zdrowiem zwierząt i warunkami ich utrzymania, a także procedury rozpoznawania zakażeń za pomocą metod takich jak badanie lampą Wooda i hodowle mykologiczne. Ponadto, dokument zawiera wytyczne dotyczące leczenia układowego i miejscowego, zwracając uwagę na aspekty zoonotyczne i odpowiedzialność właścicieli w zakresie higieny i profilaktyki.

Przedstawiamy wyczerpujący przewodnik ESCCAP (European Scientific Counsel Companion Animal Parasites) dotyczący zwalczania inwazji pasożytniczych i zakażeń grzybiczych u małych ssaków domowych, wydany po raz pierwszy w lipcu 2017 roku. Opracowanie zawiera szczegółowe informacje na temat parazytologii i mykologii obejmującej króliki, szczury, myszy, myszoskoczki (gerbile), świnki morskie oraz chomiki.

Źródła szczegółowo opisują wewnętrzne i zewnętrzne pasożyty, takie jak nicienie, tasiemce, pierwotniaki, pchły, wszy i roztocza, a także zakażenia grzybicze (dermatofity i inni patogeni układowi). W przewodniku omówiono metody diagnostyki, objawy kliniczne, a przede wszystkim opcje leczenia i profilaktyki, wskazując na ograniczenia w dostępie do licencjonowanych leków weterynaryjnych dla tych gatunków. Zwrócono również uwagę na znaczenie higieny i warunków środowiskowych w zapobieganiu chorobom oraz na ryzyko zoonotyczne związane z niektórymi patogenami.

Przedstawiamy wytyczne WSAVA dotyczące Dobrostanu Zwierząt dla lekarzy weterynarii i zespołów klinicznych, koncentrujące się głównie na psach i kotach, ale stosujące uniwersalne zasady dobrostanu. Wytyczne te podkreślają etyczną odpowiedzialność weterynarzy jako czołowych rzeczników dobrostanu zwierząt, omawiając koncepcje takie jak czucie zwierząt i różne ramy oceny dobrostanu, w tym Pięć Potrzeb Dobrostanu.

Znacząca część poświęcona jest welfare w kontekście wizyty weterynaryjnej, obejmując minimalizowanie stresu, odpowiednie żywienie, postępowanie z bólem za pomocą walidowanych skal oraz bezpieczne i humanitarne procedury. Ponadto, materiał analizuje moralne i etyczne problemy w praktyce, takie jak eutanazja, kontrowersyjne zabiegi chirurgiczne i obowiązki w przypadkach podejrzeń okrucieństwa, a także znaczenie efektywnej komunikacji z właścicielami i działań na rzecz dobrostanu zwierząt w szerokiej społeczności.

SPRAWDŹ KSIĄŻKI DLA TECHNIKÓW WETERYNARII>>>

Rzekomy pomór drobiu (ND), znany również jako choroba Newcastle (peudopestis avium), to jedna z najgroźniejszych wirusowych chorób zakaźnych występujących u drobiu, obok ptasiej grypy. Jest wywoływana przez paramyksowirus ptaków serotypu 1 (APMV-1) i jest wysoce zaraźliwa. Choroba może przebiegać gwałtownie, prowadząc do śmiertelności sięgającej nawet 100% w stadach nieszczepionych. W Polsce ND jest chorobą zwalczaną z urzędu i podlega obowiązkowi zgłaszania i zwalczania w krajach UE i OIE.

Burze hormonalne i niewłaściwy dotyk (np. głaskanie poza głową i szyją, które papugi interpretują jako zaloty) są wskazywane jako główne czynniki wywołujące agresję, zwłaszcza u ptaków traktujących opiekuna jak partnera. Podkreśla się również, że agresja często jest ostatecznym sygnałem wynikającym z niezrozumienia przez właściciela subtelniejszej mowy ciała ptaka, a także może być efektem samotności, braku socjalizacji, nudy lub problemów zdrowotnych.

Wiele tekstów omawia potrzebę resocjalizacji papug, które zbyt mocno związały się z człowiekiem, sugerując konsekwentne działania i pozytywne wzmocnienie w celu skorygowania zachowań terytorialnych i lękowych. Właściciele są zachęcani do zapewnienia papugom odpowiedniego środowiska, zróżnicowanej diety oraz towarzystwa innych ptaków, aby zaspokoić ich potrzeby stadne.

W materiale omawiamy kontrowersyjny temat eksperymentów na zwierzętach, koncentrując się na ich korzyściach dla postępu naukowego i medycznego oraz na negatywnych skutkach i problemach etycznych. Większość laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny opierała się na badaniach na zwierzętach, które z uwagi na różnice fizjologiczne i genetyczne między gatunkami mogą prowadzić do błędnych, a nawet szkodliwych wyników w badaniach. Niskie przełożenie wyników na ludzi i ryzyko szkodliwych pomyłek sugerują, że zasoby powinny być przekierowane na humanocentryczne metody testowania.